Napulj

Napolitanski grafiti

Žagor, gradska vreva i sirene skutera koji neretko prolaze i na čisto crveno svetlo, svađa ispred picerije između dvojice, a malo dalje ostareli gospodin koji u glavnoj gradskoj, trgovačkoj ulici peva opersku ariju kako bi dodatno zaradio… Ogromni prekookeanski brodovi usidreni uz dokove jedne od najprometnijih putničkih luka na svetu i panoramski pogled na konusni vulkan Vezuv iza njih… Vrelina i vlaga na julskom suncu… Napulj ili Napoli… ah! Najmnogoljudniji grad južne Italije sa oko milion i po stanovnika, centar je čitavog regiona sa najvećim starim gradskim jezgrom u Evropi na listi UNESCO-ve svetske baštine. Poznat je i po vanredno temperamentnim Italijanima – „južnjacima“, mafiji i kriminalu. S tim u vezi, nastali su i ovi grafiti, ali i najpoznatija izreka vezana za mesto u kojem je nastala opera – jedina vrsta muzičke arije na svetu na koju se bez problema može zaplakati, je „Vedi Napoli e poi muori!“ („Kad vidiš Napulj, onda možeš umreti!“).

Napulj © Ivana Dukčević

Napulj, grafit Madone francuskog umetnika Zilde… (Plava) kofa na kanapu izum je starijih gospođa koje ih sa gornjih spratova spuštaju kako bi im dostavili novine ili namirnice, da ne bi silazile po njih © Ivana Dukčević

Napulj, grafit sa anđelima francuskog umetnika Zilde uklonjen 2012. godine

Napulj, 2013…. uklonjeni grafit francuskog umetnika Zilde sa gornje slike © Ivana Dukčević

*Tekst i fotografije deo su publikovane knjige „Umetnost putovanja“ (ISBN 978-86-7963-499-3) u izdanju Samizdata B92, zaštićeni Zakonom o autorskim i srodnim pravima: Službeni glasnik Republike Srbije, br. 104/2009 i 99/2011. Nije dozvoljeno kopiranje, niti objavljivanje teksta, delova teksta, niti fotografija, bez dozvole autora.

Napulj © Ivana Dukčević

Sofiju Loren jednom su pitali u vezi njenog italijanskog porekla. Rekla je:

„Ja nisam Italijanka, ja sam Napolitanka, to je nešto sasvim drugo!“

Istina. Grad u kojem su izmišljeni pica i opera, poznat je i po interesantnim uličnim grafitima. U starom delu grada, naročito u „Španskom kvartu“ (Quartieri Spagnoli) osim domaćih oprobali su se i mnogi internacionalno poznati street art umetnici (Zilda, na primer). Angažovani napolitanski grafiti temperametni su kao i sami Napolitanci, najčešće sa veoma direktnim porukama socijalne, religiozne ili političke prirode. Čak su i umrlice koje lepe po zgradama veličine omanjih pamfleta. Slava života i smrti i tanka linija između njih, u Napulju je prisutna gotovo na svakom koraku.

Inače, najstariji do sada pronađeni grafiti nalaze se u Egiptu, ispisani na piramidama u Gizi. Autori ovih grafita bili su antički Grci koji su brodovima dolazili u turističku posetu piramidama tokom V i IV veka pre naše ere, i na zidovima faraonskih grobnica upisivali svoje utiske… Pogledajte galeriju napolitanskih grafita.