ŠANGAJ

Svetla velegrada

 

 

Iz Gulina, aviokompanijom Đunejao (Juneyao Airlines), najvećom privatnom aviokompanijom u Kini, krenuli smo za Šangaj, najveći grad Kine i jedan od najvećih na svetu. Nakon dva sata leta, stigli smo Šangaj, prema površini drugi najveći grad na svetu nakon kineskog grada Guandžoua, a prema broju stanovnika peti najveći na planeti, i sleteli na Međunarodni aerodrom Pudong, jedan od dva internacionalna aerodroma u gradu, čija je površina veća od čitave kineske specijalne administrativne oblasti Makao, nekadašnje portugalske kolonije. Šangaj je najveća internacionalna metropola u zemlji (Peking se nalazi na drugom mestu), gde su carine na luksuznu robu visoke, stakleni soliteri i lokalne plate najviši u Kini, dok populacija šireg područja grada dostiže broj od skoro 25 miliona. U jednom od nižih solitera nadomak Parka naroda, u centralnom delu grada, nalazio se hotel u kojem smo odseli za vreme boravka u Šangaju.

 

Tekst i fotografije zaštićeni su Zakonom o autorskim i srodnim pravima: Službeni glasnik Republike Srbije, br. 104/2009 i 99/2011. Nije dozvoljeno kopiranje, niti objavljivanje teksta, delova teksta, i fotografija, bez dozvole autora (Ivana Dukčević)

 

 

 

 

Iz Guilina, sleteli smo na Međunarodni aerodrom Pudong, jedan od dva internacionalna aerodroma u gradu čija je površina veća od čitave kineske specijalne administrativne oblasti Makao, nekadašnje portugalske kolonije. Na poslednjoj fotografiji vidi se prodavnica komercijalnih dronova na aerodromu. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Do šireg centra Šangaja, sa aerodroma smo stigli putujući oko 45 minuta duž širokih saobraćajnica, nadvožnjaka, petlji i obilaznica, gde nas je sa obe strane puta, kilometrima pratila šuma stambenih solitera visine oko 30 spratova, blokovskih naselja kojima se – isto kao i u Sijanu, i u Pekingu, nije video ni početak, ni kraj. © Ivana Dukčević

 

 

 

Finansijski centar Pudong i Šangajski toranj (Shanghai Tower)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Šangaj se nalazi južno od ogromnog, 20 kilometara širokog ušća treće najveće reke na svetu, Jangcekjang (ili Jangce), gde jedna njena pritoka, Huangpu, protiče kroz centar grada (na fotografijama). I sam naziv Šangaja sastavljen je iz dve reči “shang” i “hai”, što znači “uz reku”. U najnovijem delu grada Pudong, sa najvišim soliterima pored reke Huangpu, nalazi se finansijski centar i najviši soliter u Kini i treći najviši na svetu – Šangajski toranj (Shanghai Tower), sa drugim najvišim vidikovcem na planeti visine 632 metra. Nadomak vrha solitera, na 118. spratu je vidikovac do kojeg smo stigli jednim od najbržih liftova na svetu, i posmatrali svetla velegrada. © Ivana Dukčević

 

 

 

Šetalište pored reke Huangpu – Bund (The Bund) ili Vaitan (Wàitān)

 

 

 

 

 

 

Šetalište Vaitan ili Bund (The Bund) što znači „nasip“, uz reku Huangpu, gde se preko puta vide soliteri finansijskog kvarta Pudong. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

Duž avenije pored reke i šetališta, ređaju se najznačajnija i najglamuroznija kolonijalna zdanja Šangaja iz vremena Opijumskih ratova, među kojima je i zgrada nekadašnje Carinarnice sa satom. Svakog večeri u sedam sati, zvono na satu oglašava se jedinstvenom melodijom, pre nego što svetla na kolonijalnim zdanjima duž avenije krenu da se pale. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Najčuvenija komercijalna ulica Šangaja – ulica Nanđing, počinje kod zdanja kultnog, istorijskog Hotela Fermont Mir (Fairmont Peace Hotel), nadomak šetališta uz reku. Legendarno remek-delo u art deko stilu, nekada čuveno po dobrom džezu, koje je otvoreno 1929. godine kao Hotel Kataj, podigao je britansko-jevrejski tajkun Ser Viktor Sasun, i ubrzo je dobilo laskav nadimak „Vila broj jedan na Dalekom istoku“. Poznato po kultnom, bakarnom piramidalnom krovu, posle obimne restauracije, zdanje je ponovo otvoreno 2010. godine. Početkom 1930-tih, u zlatno doba kolonijalnog Šangaja, hotel je bio stecište visokog društva i međunarodne elite. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Istočna ulica Nanđing (Nanjing Road)

 

 

 

 

 

 

Kod Parka naroda, Zapadna ulica Nanđing postaje Istočna ulica Nanđing, najveća pešačka ulica Šangaja. Dužina čitave ulice Nanđing iznosi preko 5 kilometara, ali je njen najpopularniji istočni, pešački deo, sa radnjama brendirane garderobe svetskih i kineskih marki, šoping centrima, prodavnicama hrane, i restoranima, dužine oko 1,5 kilometar. © Ivana Dukčević

 

 

 

Šetajući ulicom Nanđing, prišla nam je mala Kineskinja sa mamom, koja nam se na veoma tečnom engleskom obratila: “Hello, where are you from? Did you come here to play or work?”. Kada smo je pitali gde je tako dobro naučila engleski, odgovorila je: „At my home“. Iako se uči kao strani jezik u školama, Kinezi  skoro uopšte ne govore engleski, i konverzacija je krajnje otežana. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Istočna ulica Nanđing, najveća je pešačka ulica Šangaja, sa radnjama brendirane garderobe svetskih i kineskih marki, šoping centrima, prodavnicama hrane, i restoranima, dužine oko 1,5 kilometar. © Ivana Dukčević

 

 

 

U jednoj od radnji brendirane garderobe u koju smo ušli, pored kasirke, na stolici nalik barskoj i uz čak tri mobilna telefona na visokom stalku koja su je neprekidno snimala, mlada kineska influenserka, držeći u rukama komad sportske obuće, prilježno i bez zaustavljanja, tokom više od deset minuta koliko smo boravili u radnji objašnjavala je svojoj publici zbog čega bi trebalo da ih kupe. I kada smo izlazili iz radnje, nije se zaustavila. U drugom delu radnje, još jedna influenserka snimala je sebe kao preporučuje sportsku majicu. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

U ulici Nanđing ušli smo u veliku radnju u kojoj je moguće pojesti raznovrsne vrste mesa na štapiću, u obliku ražnjića. Poređane kao izlogu ispred ljudi koji su ih pekli, ovde smo nataknute na štapić videli bube, larve, skakavce, stonoge, i škorpiona. Lokalac nam je rekao da od kada su zbog izbijanja korona virusa, čiji je uzrok u Kini bilo i konzumiranje mesa slepih miševa, u kultnoj pekinškoj uličici neobične hrane pešačke zone Vangfuđing zatvorene tezge, slična hrana u velikim gradovima Kine može se pronaći još jedino na ovom mestu. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

U radnji gde su na prodaji bili suveniri i raznovrsne poslastice i kolači, u frižideru sa sladoledom kupili smo smeđi sladoled od čokolade i plavi – od soli, čiji reljefni izgled je imitirao solitere Pudonga. U Kini, sladoledi su upakovani i u celofan, i zatim i papirni, spoljni omotač. U jednoj od radnji sa izlogom na ulici, druge večeri probali smo “Sladoled Dubai”, koji se pravi od meni odveć omiljene sladoledne kombinacije, čokolade i pistaća, i gde se pre postavljanja u kornet, mrvljeni pistaći umotaju u malenu, tanku pirinčanu palačinku. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

Šangaj © Ivana Dukčević

 

 

 

Park naroda (People’s Park)

 

 

 

Park naroda (People’s Park), u kolonijalno vreme bio je mesto velikog hipodroma. U parku i na obodu parka nalazi se nekoliko ulaza u metro stanicu, javni toalet, i nekoliko državnih zdanja. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kada je kolonijalno doba postalo prošlost, hipodrom je zatvoren. Zasađeno je drveće, te je 1952. godine površina pretvorena u veliki Park naroda sa travnjacima, fontanama, spomenicima (među kojima je i onaj posvećen Marksu i Engelsu), i stazama koje vode do sjajnog Šangajskog muzeja, Šangajskog teatra, i opštinske Vlade Šangaja (na fotografijama). © Ivana Dukčević

 

 

 

Na obodu današnjeg parka, i danas stoji čuveno zdanje Šangajskog konjičkog kluba hipodroma, sa pročeljem nalik tornju sa satom. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

U park smo stigli taman na vreme da prisustvujemo čuvenom “Sajmu šangajskih provodadžija” (Shanghai Marriage Market). Ovaj zanimljiv, lokalni događaj, u Parku naroda održava se svakog vikenda, gde roditelji još neudatih devojaka i neoženjenih mladića, ovde dolaze da svojoj deci pronađu bračnog druga. Papire na kojima su ispisani osnovni podaci o deci, kao što su godište, visina, stručna sprema, godišnja plata, znak u kineskom horoskopu, posedovanje nekretnine, i personalne osobine – naravno, uvek pozitivne, postave ili sebi oko vrata, ili na određenim mestima u parku gde drugi roditelji mogu da ih vide i ukoliko im se dopadnu, predlože ih svojoj deci. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Na uglu Parka naroda sa Zapadnom ulicom Nanđing, nalazi se istorijski Hotel Park u art deko stilu, u čijem prizemlju se danas nalazi čuvena gradska pekara Park Hotel Deli. S obzirom da su Kini pecivo i hleb retkost, prilikom svakog prolaska pored pekare (hotel nam je bio u blizini), videli smo ogromne redove lokalaca koji su strpljivo, i po sat vremena čekali na njihov omiljeni hudiesu, pecivo u obliku leptira, nalik francuskom pecivu “slonovo uvo” (Palmiers). Između 1934. godine kada je otvoren, i 1963. godine, ovaj hotel bio je najveća zgrada u čitavoj Aziji, sa čijih je prozora bilo moguće posmatrati trke konja na hipodromu. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

 

Šangaj – devojčica sa školskom „pionirskom“ maramom, i jedna od čak 455 katoličkih i protestantskih crkvi Šangaja © Ivana Dukčević

 

 

 

Hram Bude od žada (Jade Buddha Temple)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hram Bude od žada (Jade Buddha Temple) je kompleks relativno novijeg datuma. Ovaj aktivni budistički manastir osnovan je u centralnom delu grada 1882. godine, kada su dve statue Bude od žada – sedeći Buda i ležeći Buda (koji je predstavljao Budinu smrt), dovežene brodom u Šangaj, iz Mjanmara (Burme). Kompleks drvenih hramova sa različitim predstavama Bude – od onog zlatnog, preko ležećeg, sve do najvrednijeg, sedećeg od žada – danas se nalazi u sred solitera koji ga okružuju. © Ivana Dukčević

 

 

 

Umetnička četvrt Tjanzifang ili Tjanzi Fang (Tianzifang)

 

 

 

 

 

 

 

Tjanzifang ili Tjanzi Fang (Tianzifang) je turistička, umetnička i zanatska četvrt, koja se razvila iz renoviranog tradicionalnog stambenog područja u francuskoj koncesijskoj oblasti Šangaja, i dom je butika, prodavnica, barova i restorana. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Šangajska francuska koncesija i Park Gučeng

 

 

 

 

 

 

 

 

Šangajska francuska koncesija i Park Gučeng (Gucheng) sa ružičnjakom i lotosima © Ivana Dukčević

 

 

 

Bazar Jujuan (Yuyuan Bazaar)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Otvoreni Bazar Jujuan (Yuyuan Bazaar) deo je kulturnog kvarta starog Šangaja. Poznat je po prodavnicama unutar tradicionalnih zdanja, i po lokalnim specijalitetima, gde mogu da se kupe grickalice, nakit, odeća, antikviteti, i suveniri, a u pauzi može da se ruča. Pored bazara nalazi se kineska, klasična bašta Ju (Yu Garden), po kojoj je bazar dobio naziv. Radnje su otvorene otprilike od 10 do 22 h. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Šangajski ZOO vrt (Shanghai ZOO)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Osim novijeg kompleksa Wild Animal Park na jugoistoku grada (oko 40 km od centra – delimično metroom, taksijem ili specijalnim autobusom), u Šangaju postoji stari ZOO vrt, u kojem između ostalog mogu da se vide: kineska crvena panda, velika panda, ali i majmuni, žirafe, slonovi, mravojedi… Kroz kompleks je moguće kretati se otvorenim vozićem, uz doplatu. Do ZOO vrta iz centra se stiže metroom (nalazi se blizu jednog od dva šangajska međunarodna aerodroma). © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Muzej kineske umetnosti (China Art Museum)

 

 

 

 

 

 

 

 

Muzej kineske umetnosti (China Art Museum), čija spoljašnjost podseća na stilizovani kineski hram sa drvenim gredama koje se uklapaju bez upotrebe eksera, podignut je povodom održavanja svetske izložbe EXPO 2010. U ovom muzeju nalazi se ogromna, digitalizovana replika čuvene kineske slike “Duž reke, za vreme Ćingming festivala” (Along the River During the Qingming Festival). U muzeju smo videli veliki broj kaligrafskih kompozicija, i u posebnoj prostoriji seli smo za stolove sa starim kaligrafskim natpisima, gde smo se uz pomoć kaligrafske četkice, oprobali u njihovom kopiranju. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

Ogroman kvart u Šangaju – Shanghai Expo Site ili Shanghai Expo Riverside Area, nastao je za vreme svetske izložbe EXPO, 2010. godine (u Šangaju se nalazi i Muzej stonog tenisa – na kineskom guoqiu, kineskog nacionalnog sporta). © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Muzej EXPO izložbe u Šangaju (Shanghai World Expo Museum)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Muzej EXPO izložbe u Šangaju (Shanghai World Expo Museum), jedini muzej te vrste na svetu koji je otvoren povodom velike EXPO izložbe u Šangaju 2010. godine. U jednom delu muzeja, na zanimljiv način opisan je nekadašnji značaj EXPO izložba, u vreme kada su sredinom 19. veka održane prve manifestacije pod tim nazivom. Pre ere TV-a, radija, filma, i interneta, ove izložbe bile su mesto gde su prvi put svetu bila predstavljana najnovija tehnološka dostignuća, kao što su: parna mašina, železnica, šivaća mašina, tramvaj, cepelin, i avion. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

U jednoj od velikih sala muzeja, izloženi su pokloni domaćinima od strane raznih svetskih delegacija, čije su države učestvovale na izložbi EXPO 2010. u Šangaju. Na poslednjoj fotografiji je čuturica, poklon iz Srbije. © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

Osim istorijski vrednih predmeta koje su poklonili učesnici izložbe EXPO 2010. iz raznih država, u jednom delu muzeja nalaze se predmeti i instalacije vezani za istoriju Kine. © Ivana Dukčević