PANAMSKI KANAL
Canal de Panamá
Tokom boravka u Panami, osim centra prestonice ▶️Panama sitija (Panama City), obišli smo i sjajni ▶️Bio muzej (Biomuseo) geološke i biološke istorije ove države, ▶️Gradski park prirode (Parque Natural Metropolitano), posmatrali brodove duž čuvenog, najvećeg na svetu Panamskog kanala, posetili ▶️pleme Embera u centralnom delu zemlje, i dan proveli na plaži ▶️ostrva Taboga.
Gradnja Panamskog kanala, davni je san mnogih stanovnika, putnika, političara i trgovaca američkog kontinenta. Prvi koji su na ovom mestu pokušali da probiju kanal i spoje dva okeana bili su Francuzi, 1880-tih. Nakon uspešnog iskustva gradnje Sueckog kanala u Egiptu, verovali su da će i ovaj u Panami biti lak posao. Međutim, ispostavilo se da je kanal u Centralnoj Americi predstavljao mnogo veći zalogaj od onog u ravnom, afričkom pustinjskom pesku. Osim inženjerskih problema imali su i zravstvenih. Skoro dve trećine radnika (oko 25.000 ljudi) umrlo je od malarije, bolesti za koju se tada još nije znalo da je prenose komarci. Tri decenije kasnije, američki predsednik Teodor Ruzvelt pokušao je da isti inženjerski poduhvat napravi u Nikaragvi, ali bezuspešno. Kada je od inženjera saznao da na području Paname nema tajfuna, niti prirodnih nepogoda, odlučio je da se radovi uspostave na mestu gde su Francuzi stali. Najčuveniji veštački brodski kanal na svetu dužine 82 kilometra, koji preseca središnji deo Paname i povezuje Tihi i Atlantski okean, pušten je u promet 1914. godine. Zbog načina na koji ogromni, teretni brodovi prolaze kroz prevodnice kanala, smatra se jednim od najsmelijih dostignuća hidroinženjerstva u istoriji čovečanstva, o čemu postoji i postavka u muzeju istorije ovog svojevrsnog ljudskog poduhvata.
Tekst i fotografije deo su knjige u pripremi, i zaštićeni su Zakonom o autorskim i srodnim pravima: Službeni glasnik Republike Srbije, br. 104/2009 i 99/2011. Nije dozvoljeno kopiranje, niti objavljivanje teksta, delova teksta, i fotografija, bez dozvole autora.
Pacifički ulaz u Panamski kanal nalazi se oko 15 kilometara od centra Panama sitija, gde se nadomak obale, u daljini vide brojni brodovi koji čekaju na ulaz. Ulaz u kanal nalazi se ispod lučnog „Mosta dve Amerike“ (Puente de las Américas – Bridge of the Americas), koji drumski spaja Severnu i Centralnu, sa Južnom Amerikom. © Ivana Dukčević
Dok se vozimo prevlakom između centra Panama sitija i Panamskog kanala, slušamo objašnjenje u vezi problema nad vlasništvom nad kanalom koje je prilikom gradnje, izostavljeno da bude napisano u ugovoru © Ivana Dukčević
Spomenik Panamskom kanalu, gde se na horizontalnim delovima vide ispisani nazivi tri prevodnice © Ivana Dukčević
Upravna zgrada Panamskog kanala © Ivana Dukčević
Kompleks nekadašnje najveće američke vojne kasarne van SAD-a, u kojem se danas nalazi „Grad znanja“ (Ciudad del Saber) sa sedištima Ujedinjenih nacija i drugih međunarodnih organizacija © Ivana Dukčević
Nekadašnje groblje belaca (desno, iza ograde) i pripadnika afroameričke populacije (levo, ispod drveća) – u zoni Panamskog kanala koju su nekada kontrolisale SAD, groblja su u to vreme zvanično bila rasno podeljena. © Ivana Dukčević
Memorijal panamskim srednjosškolcima koje je u nemirima ubila američka vojska kada su pokušali da na početku Pnamaskog kanala osim američke, postave i panamsku zastavu. U sukobu je ubijeno 22 đaka, i njih oko 300 je povređeno. Smrt srednjoškolaca dovela je do zaokreta u američkoj politici prema kanalu, i dugoročno do Sporazuma Torihos – Karter, gde su 1977. u pregovorima učestvovali panamski vojni lider Torihos, i američki predsednik Džimi Karter, što je dovelo do postepenog povratka Panamskog kanala pod jurisdikciju Paname. Deveti januar kada se nemili događaj desio, danas se obeležava kao nacionalni praznik. © Ivana Dukčević
Mesta u zoni Panamskog kanala, gde su se srednjoškolci suprotstavili američkoj vojsci, danas su obeleženi spomenicima – na primer u vidu dela ograde koja je nekada bila na tom mestu i koja je oborena tokom tadašnjih demonstracija, sa figurama dvoje studenata © Ivana Dukčević
Kompleks kod prevodnice Miraflores, obuhvata i veliko zdanje sa suvenirnicom, kafeterijom, i bioskopom u kojem se čitavog dana prikazuje 45-minutni 3D dokumentarni film o Panamskom kanalu, čiji je narator američki glumac Morgan Frimen © Ivana Dukčević
Prevodnica Miraflores, danas je mesto gde posetioci mogu da posmatraju prolaz brodova kroz Panamski kanal © Ivana Dukčević
Kako izgledaju i gde se nalaze tri prevodnice , i koje vrste brodova prolaze kroz Panamski kanal © Ivana Dukčević
Tokom našeg boravka, Panamskim kanalom prošao je brod koji je iz Atlantika ulazio u Pacifik, i plovio ka Japanu, čija je tuta detaljno objašnjena putem razglasa, na španskom i na engleskom jeziku. © Ivana Dukčević