TURSKA / Ani (UNESCO) srednjovekovna jermenska prestonica

TURSKA / Ani (UNESCO) srednjovekovna jermenska prestonica

 

 

 

 

.

.

.

Ani

(UNESCO)

Srednjovekovna prestonica Jermenije

 

 

 

Sat vremena vožnje od Karsa u smeru Anija, ka istočnoj granici Turske – sa Jermenijom, put dug oko pedeset kilometara vodi duž valovite visoravni – zelenih livada bez početka i kraja, na kojima slobodno pasu konji i krave. Na ovom zamišljenom krovu Turske – skoro nenaseljenom, gotovo bez vozila na drumu i dva sela u daljini, na nadmorskoj visini koja prelazi dve hiljade metara susreli smo kombi sa mladim lokalcima, koji su se zaustavili kako bi na livadi puštali zmajeve.  Setivši se fotografije voza nadomak Karsa – u snegu, i primetivši brojne pukotine u asfaltu razmišljam kako li put izgleda zimi i da li je uopšte prohodan. Osim pukotina, trava pokraj puta puna je crvenkastog i zagasito-crnog vulkanskog kamenja, koje su nekada davno okolni vulkani izbacili iz svojih danas ugašenih grotla.

 

 

 

 

 

Put Kars – Ani © Ivana Dukčević

 

 

 

Put Kars – Ani na nadmorskoj visini od oko 2000 metara © Ivana Dukčević

 

 

 

Put Kars – Ani, lokalci puštaju zmajeve © Ivana Dukčević

 

 

 

Selo Ani i arheološko nalazište u pozadini © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

Ani, na turskom jeziku “čiček” znači “cvet” © Ivana Dukčević

 

 

 

Ani, ostaci prve seldžučke džamije u ovom delu Turske – Menüçer Camii, i pogled na rečicu Arpačaj i Jermeniju, sa druge strane © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Ani, Crkva Sv. Grigorija (Church of Saint Gregory the Illuminator – Resimli Kilise) – „crkva sa slikama“ koju je podigao imućni građanin Tigran Honents, 1215. godine / jedna od tri crkve u Aniju posvećene Sv Grigoriju koji je u IV veku doneo hrišćanstvo Jermenima © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

U saradnji sa…

 

Turkish Airlines

Beograd, Knez Mihailova 9 / I, (+381 11) 3036 195 / 209 7225 / 209 7226

© Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

*Tekst i fotografije deo su publikovane knjige o Turskoj (ISBN 978-86-7722-422-6), zaštićeni Zakonom o autorskim i srodnim pravima: Službeni glasnik Republike Srbije, br. 104/2009 i 99/2011. Nije dozvoljeno kopiranje, niti objavljivanje, bez dozvole autora.

.

*The text and photographs are parts of the published book on Turkey (ISBN 978-86-7722-422-6), protected by copyright and related rights: Official Gazette of the Republic of Serbia, Nos. 104/2009 and 99/2011.

 

 

 

 

 

 

 

Veoma brzo, pristižemo na sam kraj puta – u Ani, gde naš automobil usporava kako bi izbegao guske koje se šepure po magistrali. Selo na kraju puta, nalazi se na samoj granici gde Turska prestaje liticom iznad provalije kanjona, a Jermenija počinje sa druge strane litice. Između njih, duboko u klancu teče reka Arpačaj (Arpa Çayı, na jermenskom – Ahuryan River).

 

Godine 961, na današnjoj turskoj strani litice podignut je Ani – prestonica Jermenije, koja je – kako se tvrdi, bila dom čak sto hiljada stanovnika i po lepoti rival Konstantinopolju. Grad je osnovao bagratidski jermenski kralj Ašot III (Ashot III), kao novu prestonicu koju je na ovo mesto preselio iz Karsa (tada jermenskog Karija). Godine 1045, za vreme kralja Gagika I grad su zauzeli Vizantijci, 1064. Seldžuci, zatim ga osvajali Gruzijci i Kurdi. Godine 1239, sve njih su pokosili Mongoli, a zatim je 1319. grad srušio veliki zemljotres. Naziv grada možda potiče od imena persijske boginje vode „Anahit“, koju su poštovali paganski Jermeni.

 

Dolaskom turskih plemena i drugih potencijalnih osvajača, Ani je napušten, ali se ispostavilo da novi došljaci izgleda u planu nisu imali ozbiljnije useljenje. Tako je Ani ostavljen zubu vremena, a zatim ga je pogodio i zemljotres. Obrastao travom koja ga je pokrila i rastinjem čije ga je korenje urušilo, od nekadašnjeg grada danas su vidljivi ostaci velikih zidina i nekoliko jermenskih crkava. Sazidane u karakterističnom, jermenskom arhitektonskom stilu, u kombinaciji crnog i crvenkastog kvadratnog vulkanskog kamena, na velikom broju crkava još uvek postoji gotovo filigranska spoljna dekoracija, u kamenorezu. Nekoliko njih, u unutrašnjosti još uvek skriva prelepe srednjovekovne freske i natpise na jermenskom jeziku. U veliki broj zdanja koje prete da se od starosti uruše, umetnuta je jaka čelična konstrukcija koja – iako ih ruži, za sada uspešno pridržava. U popravci, arheolozi su imali podršku Uneska, koji je Ani proglasio delom svetske kulturne baštine.

 

 

 

 

 

 

Ani, zidine nekadašnjeg grada © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Ani, reka Arpačaj – granica sa Jermenijom © Ivana Dukčević

 

 

 

Ani, Katedrala- Cathedral (gradnju je završio kralj Gagik I, 1010. godine) © Ivana Dukčević

 

 

 

Ptice koje u jatima žive u Aniju © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Ani, Crkva Sv Grigorija – Church of Saint Gregory – Abighamrets, XI vek, koju su podigli članovi imućne gruzijske porodice Pahlavuni, kao i Crkvu Remdeerer © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Ani, Church of the Redeemer – Prkitch, XI vek © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Ani, jedna od tri Crkve Sv. Grigorija (Church of Saint Gregory the Illuminator – Resimli Kilise), XIII vek

 

 

 

 

Ani, Crkva Sv. Grigorija (Church of Saint Gregory the Illuminator – Resimli Kilise) © Ivana Dukčević

 

 

 

Ani, Crkva Sv. Grigorija (Church of Saint Gregory the Illuminator – Resimli Kilise) © Ivana Dukčević

 

 

 

Ani, Crkva Sv. Grigorija (Church of Saint Gregory the Illuminator – Resimli Kilise) © Ivana Dukčević

 

 

 

Ani, ostaci persijskog zoroastrijskog hrama © Ivana Dukčević

 

 

 

Sa druge strane Anija, na jermenskoj strani klanca © Ivana Dukčević

 

 

 

Jermenija – sa druge strane klanca (kasarna i jermenska zastava koja vijori) © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

 

 

Lista crkvi i drugih sakralnih i svetovnih građevina, čije je ostatke moguće videti u Aniju:

 

 

 

– Arslan Kapısı (XI vek) – severna kapija grada;

– Church of the Redeemer – Prkitch (XI vek);

– Church of Saint Gregory the Illuminator – Resimli Kilise „crkva sa slikama“ koju je podigao imućni građanin Tigran Honents, 1215. Jedna od tri crkve u Aniju posvećene Svetom Grigoriju koji je u IV veku doneo hrišćanstvo Jermenima, i bio mučen od strane kralja Trdata III koji je posle ipak prihvatio veru;

– Kraj litice: Convent of the Virgins – Kusanats (XIII vek) i ostaci srednjovekovnog mosta;

Katedrala (Cathedral) koju je završio kralj Gagik I, 1010. godine, pored koje se nalazi nekadašnja ulica sa radnjama;

– Menüçer Camii – navodno prva džamija koju su Seldžuci podigli u Anadoliji, 1072, godine, iako neki smatraju da je u pitanju mala palata;

– Citadel – İç Kale (u daljini se vidi manastir Kiz Kilisesi);

Crkva Svetog Grigorija Church of Saint Gregory – Abighamrets, XI vek, koju su podigli članovi imućne gruzijske porodice Pahlavuni, kao i Crkvu Remdeerer;

Crkva Svetih apostola Church of the Holy Apostles, XI vek (Arak Elots), par decenija po dolasku Seldžuka, pretvorena u karavansaraj;

Crkva Svetog Grigorija od Gagika I – Church of Saint Gregory of Gagik (X vek);

– Ostaci persijskog zoroastrijskog hrama (Zoroastrian Temple), I – IV vek;

– Gruzijska crkva (Geogrian church, XI vek);

– Seldžučka palata – Seljuk Palace;

– Crkva na Steni – Kaya Kilise.

 

 

 

 

error: Zabranjeno kopiranje članaka i preuzimanje slika.