Iran, Teheran – Muzej iranskog filma (Cinema Museum of Iran – Film Museum of Iran)

Iran, Teheran – Muzej iranskog filma (Cinema Museum of Iran – Film Museum of Iran)

 

 

 

Muzej iranskog filma

Teheran

 

 

 

Gotovo svaki istinski ljubitelj filma i poznavalac svetske kinematografije, zna da je tokom poslednjih 20-ak godina iranska jedna od najvećih i najnagrađivanijih na svetu. Iako su prve nagrade zabeležene još 1980-tih, popularnost iranskog filma krenula je u svoj nagli proboj 1990-tih. Počev od filma Mađida Mađidija (Majid Majidi) iz 1997. Deca neba  koji je 1999. godine bio nominovan za Oskara (“Children of Heaven”, dobio je više međunarodnih nagrada), preko ostvarenja Ukus trešanja režisera Abasa Kiarostamija („Taste of cherry“, Abbas Kiarostami, 1997) koji je nagrađen  Zlatnom palmom za najbolji film na Filmskom festivalu u Kanu, pa sve do filma Razvod Ašgara Farhadija („The Separation – of Nader from Simin“, Ashghar Farhadi) iz 2011, koji je ovenčan Oskarom kao najbolji strani film 2012. godine, među ljubiteljima „sedme umetnosti“ iranski film već godinama stiče sve veču popularnost.

 

 

 

Muzej iranskog filma – nalazi se u manjoj palati nekadašnje dinastije Kadžar, na severu Teherana © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma, fotografije poznatih glumaca i glumica, tokom istorije iranskog filma © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma, plakati najčuvenijih filmova i međumarodne nagrade © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma, jedna od najstarijih bioskopskih sala Persije, u suterenu palate – muzeja © Ivana Dukčević

.

.

.

*Tekst i fotografije, deo su publikovanog članka o Iranu, zaštićeni Zakonom o autorskim i srodnim pravima: Službeni glasnik Republike Srbije, br. 104/2009 i 99/2011. Nije dozvoljeno kopiranje, niti objavljivanje bez dozvole autora.
.

*The text and photographs are part of the published article on Iran, protected by copyright and related rights: Official Gazette of the Republic of Serbia, Nos. 104/2009 and 99/2011.

 

 

 

 

 

 

Svake godine, od 1. do 11. februara, u vreme proslave godišnjice iranske Islamske revolucije, u Teheranu se održava poznati iranski Filmski festival Fadžr (Fajr Film Festival), na kojem se prikazuju najbolja domaća ostvarenja iz prethodne godine. U isto vreme, u Beogradu i nekim drugim svetskim gradovima, održavaju se lokalni festivali iranskog filma.

 

 

 

Baš kao i iranski filmovi, obični – svakodnevni i nepretenciozni, bez velikih budžeta, koji u stilu najboljih pripovedača sa Istoka pričaju priče običnih ljudi uz obaveznu pouku na kraju, i Muzej filma u Teheranu nevelik je, nepretenciozan, ali veoma interesantno osmišljen.

 

Godine 1918, nakon povratka iz posete Belgiji i Francuskoj, persijski ministar inostranih poslova naredio je dvorskom fotografu Ibrahim Kanu da iz Evrope poruči prvi kinematograf. Prvi nemi film snimljen je u Persiji 1929. godine, i u njemu je učestvovalo ukupno 12 glumaca – kompletna prva klasa Teheranske škole glume, preteče Filmske akademije. Tri godine kasnije, u Persiji je snimljen i prvi zvučni film – „Dokhtar-e Lor“ (“Ćerka Lora”).

 

Iako ideja za otvaranje Muzeja iranskog filma potiče iz 1992, prvi muzej je otvoren u privremenoj zgradi 1998, a tek deset godina kasnije smešten je u palatu iz perioda dinastije Kadžar (Qajar) s početka XIX veka, po imenu Bag-e Ferodus (Bāgh-e Ferdows, ili Emārat-e Bāgh-e Ferdows). Vila je u stvari bila sazidana za ministra šaha Mohameda, zbog čega je poznata i kao „Mohamedova palata“ (Mohammadieh Palace).

 

 

 

Muzej iranskog filma, persijska bašta ispred ulaza u palatu © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma, aleja velikana iranskog filma © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Muzejska zbirka smeštena je u sedam velikih prostorija i sadrži oko 2500 eksponata, počev od 1930-tih do danas: oko 1000 dugometražnih i 500 kratkometražnih filmova, 3000 istorijskih dokumenata u vezi sa kreiranjem filmova (ugovori i druga dokumentacija), 400 scenarija za film, prvi iranski kinetoskop, originalne kostime iz filmova, plakate, fotografije sa snimanja, i drugo. U jednom delu muzeja nalazi se serijal crno-belih fotografija, portreta najpoznatijih iranskih glumaca i glumica. U delu muzeja, primetićete i dve voštane figure ljudi u prirodnoj veličini. U pitanju su Ali Hatami (1944 – 1996), jedan od najboljih iranskih režisera ikada, i Ezatola Entezami (Ezzatolah Entezami), jedan od najcenjenijih glumaca starije generacije.

 

 

 

 

 

Muzej iranskog filma, filmski stvaraoci ovekovečeni u prirodnoj veličini © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma, skice kostima © Ivana Dukčević

 

 

 

 

 

U jednoj od prostorija muzeja, smeštena su nacionalna i veliki broj internacionalnih priznanja – nagrade koje je iranski film dobio tokom proteklih decenija, na primer Zlatna palma za film „Ukus trešanja“, Abasa Kiarostamija. Interesantno je da se u muzeju nalazi i svojevremeno zabranjeni film čuvenog režisera Džafara Panahija (Jafar Panahi) – Ovo nije film („This is not a film“).

 

S obzirom da je iranski film odavno postao popularan daleko van granica zemlje, nekoliko najpoznatijih režisera tokom poslednjih nekoliko godina snimili su filmove u saradnji sa evropskim glumcima i producentskim kućama. Neki od najčuvenijih su: Overena kopija (“Certified copy”. 2010), Abasa Kijarostamija sa Žilijet Binoš i Vilijemom Šimelom u glavnim ulogama, i Svi znaju (“Everybody knows”, 2018) režisera Ašgara Farhadija, sa Penelop Kruz i Havijer Bardemom u glavnim ulogama. Abas Kijarostami (Abbas Kiarostami) preminuo je 2016, i u filmskim krugovima proglašen jednim od najboljih režisera svog vremena.

 

Evo predloga još nekoliko sjajnih filmova iranskih režisera i režiserki (spisak nije konačan!): “Vetar će nas poneti” (“The Wind will Carry Us“, 1999 – Srebrni lav u Veneciji, za režiju Abasu Kijarostamiju); “Krug” (“Circle“, 2000 – Zlatni lav za najbolji film na festivalu u Veneciji režiseru Džafaru Panahiju – Jafar Panahi); “Dan kada sam postala žena” (“The Day I Became a Woman“, 2000); “Tako blizu, a tako daleko” (“So close, so far“, 2005); “Kocka šečera” (“A Cube of Sugar“, 2011); “Zatvorena zavesa” (“Closed curtain“, 2013 – Srebrni medved za najbolji scenario u Berlinu); Taksi (“Taxi“, 2015 – Zlatni medved za najbolji film na festivalu u Berlinu); “Nagresino doba” (“Season of Nagres“, 2017), itd.

 

 

 

 

Muzej iranskog filma, plakati najčuvenijih filmova i međumarodne nagrade © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma, Zlatna palma u Kanu, 1997 – za film “Ukus trešanja” Abasa Kijarostamija © Ivana Dukčević

 

 

 

 

Jedna posebna soba u muzeju – Dečja soba (Children – Teenagers Section) posvećena je memorabiliji poznatih iranskih TV programa i filmova za decu, upotpunjena fotografijama sa snimanja, ali i originalnim lutkama i kostimima koji su u filmovima / serijama korišćeni.

 

Osim navedenih, tu su i prostorije u kojima možete videti mikrofone i tehnička sredstva koja su korišćena za zvučne efekte, i čuti muziku iz najpoznatijih filmova. Treba napomenuti i da pored eksponata u muzeju postoje objašnjenja na persijskom (farsi), i na engleskom jeziku.

 

 

 

 

Muzej iranskog filma, deo scenografije za dečji film © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma, prostorija sa delovima scenografije i lutaka za dečji film i serije © Ivana Dukčević

 

 

 

 

U donjem delu muzeja, nalazi se Mogamas Hol (Moghamas Hall), nevelika, kitnjasta bioskopska dvorana, jedna od najlepših na svetu i najstarijih u Iranu, sa ukupno 121 mestom za publiku, opremljena najsavremenijim dolby sistemom zvuka. Svakodnevno, od 15, 17, 19 i 21 h, u njoj se mogu pogledati stari, ali i noviji iranski filmovi.

 

U samom muzeju, po ceni od 2 – 3 evra, moguće je kupiti dvd izdanja popularnih, ali i nekih prilično retkih izdanja iranskih filmova (sa titlovima na engleskom jeziku), dok se ispred muzeja, u bašti palate nalazi jedna od najprijatnijih kafeterija u ovom delu grada.

 

 

 

 

Muzej iranskog filma, plakati najčuvenijih filmova i međumarodne nagrade © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma © Ivana Dukčević

 

 

 

Iako nije jedini na svetu, Muzej iranskog filma (Film Museum of Iran) u Teheranu smatra se jednim od najinteresantnijih. Muzej filma  nalazi se u severnom delu Teherana, na vrhu avenije ValiAsr, u palati Bag-e Ferdous (Bagh-e Ferdows). Do njega se može stići:

1) Crvenom linijom metroa – poslednja stanica: Tadžriš (Tajrish), a odatle još oko 500 m pešice;

2) Gradskim autobusima BRT (Bus Rapid Transport), koji saobraćaju u oba smera duž 17 km duge avenije Valiasr (ili Vali Asr).

 

 

 

 

Muzej iranskog filma, dvorišni deo sa baštama i kafeom © Ivana Dukčević

 

 

Muzej iranskog filma © Ivana Dukčević

 

 

.

*Tekst i fotografije, deo su publikovanog članka o Iranu, zaštićeni Zakonom o autorskim i srodnim pravima: Službeni glasnik Republike Srbije, br. 104/2009 i 99/2011. Nije dozvoljeno kopiranje, niti objavljivanje bez dozvole autora.
.

*The text and photographs are part of the published article on Iran, protected by copyright and related rights: Official Gazette of the Republic of Serbia, Nos. 104/2009 and 99/2011.

error: Zabranjeno kopiranje članaka i preuzimanje slika.